tổ chức tự quản chính trị của làng xã Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám 1945. HĐKM được xác lập vào khoảng cuối thế kỉ 15, sau khi nhà nước phong kiến bãi bỏ chế độ xã quan. Trong bộ máy quản lí làng xã thời kì phong kiến, HĐKM là cơ quan quyền lực của làng xã; có quyền quyết định tất cả những công việc quan trọng liên quan đến làng xã, có quyền bầu ra cơ quan thực hiện các quyết định của HĐKM, cũng như có quyền điều hành, giám sát hoạt động của cơ quan này. Thành viên của HĐKM là các kì mục được lựa chọn trong số những người cao tuổi có uy tín nhất hoặc những người có phẩm hàm hay bằng cấp cao nhất. Mỗi kì mục được phân công phụ trách một lĩnh vực hoạt động cụ thể của làng xã, nhưng mọi công việc đều do HĐKM bàn bạc và quyết định tập thể thông qua các kì họp của hội đồng. HĐKM hoạt động không có nhiệm kì hạn định và hoàn toàn độc lập với chính quyền nhà nước cấp trên. Từ đầu thế kỉ 20, do chính sách can thiệp vào làng xã của thực dân Pháp nên HĐKM bị biến đổi cả về tên gọi, tính chất, thành phần tham gia, cả về chức năng nhiệm vụ, quyền hạn của nó theo chiều hướng trở thành một công cụ thống trị ở cấp cơ sở của chính quyền thuộc địa và hoàn toàn phụ thuộc vào chính quyền thực dân - phong kiến. Cách mạng tháng Tám 1945 thành công, hệ thống chính quyền cách mạng ra đời thì HĐKM hoàn toàn bị xoá bỏ.
