hình thức kinh tế dựa trên cơ sở chế độ sở hữu tập thể về tư liệu sản xuất. Là bộ phận của thành phần kinh tế xã hội chủ nghĩa được hình thành trên cơ sở sở hữu tập thể xã hội chủ nghĩa do những người nông dân, thợ thủ công cá thể, tiểu thương tự nguyện liên hiệp lại. Ở Việt Nam, từ một nước nông nghiệp lạc hậu, quá độ tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội, bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa, KTTT tồn tại phổ biến trong nông nghiệp, tiểu công nghiệp và thủ công nghiệp dưới loại hình hợp tác xã và tập đoàn sản xuất, có những quy mô và những trình độ tập thể hoá khác nhau. "KTTT cần đổi mới tổ chức và phương thức hoạt động có hiệu quả thiết thực, phát triển rộng rãi và đa dạng trong các ngành nghề, với quy mô và mức độ tập thể hoá khác nhau. Trong các tổ chức KTTT, đặc biệt là trong nông nghiệp, các hộ xã viên và những đơn vị kinh tế tập thể là những đơn vị kinh tế tự chủ kinh tế, đồng thời phát huy tư cách pháp nhân của hợp tác xã và vai trò của ban quản trị trong việc quản lí, điều hành sản xuất và tổ chức dịch vụ ở những khâu và lĩnh vực mà hộ xã viên không có điều kiện làm việc hoặc làm không có hiệu quả bằng tập thể" (Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VII). KTTT cũng là kinh tế hợp tác; "kinh tế hợp tác mà nòng cốt là các hợp tác xã là hình thức liên kết tự nguyện của những người lao động nhằm kết hợp sức mạnh của từng thành viên với sức mạnh của tập thể để giải quyết có hiệu quả hơn những vấn đề của sản xuất, kinh doanh và đời sống" (Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII). Năm 1999, KTTT chiếm 8,8%. Tính ưu việt của KTTT thể hiện ở việc tập trung hoá sản xuất, lao động theo hướng chuyên môn hoá để phát triển kĩ thuật và đạt năng suất lao động cao. KTTT, nhất là trong lĩnh vực nông nghiệp, có vai trò to lớn trong việc phát triển lực lượng sản xuất, xây dựng cơ sở vật chất kĩ thuật, tiếp thu tiến bộ khoa học - kĩ thuật, trên cơ sở đó, thúc đẩy sản xuất phát triển với mức đáng kể cùng với thành tựu kinh tế, các thành tựu về phát triển văn hoá, xã hội, cũng làm nổi bật tính ưu việt của chế độ mới. Trong quá trình xây dựng KTTT, cũng có những khuyết điểm lớn về tổ chức và quản lí, vi phạm nguyên tắc tự nguyện và quyền làm chủ của người lao động, gây cản trở đến việc phát huy các tiềm năng phát triển sản xuất, dẫn đến hiệu quả kinh tế thấp kém. Từ đầu thập kỉ 80, đã tiến hành đổi mới tổ chức, quản lí khu vực KTTT một cách cơ bản, do đó đã tạo ra sự phát triển mới về kinh tế với những thành tựu nổi bật trong nông nghiệp.
|
