quá trình biện chứng của sự phản ánh thế giới khách quan trong ý thức con người, nhờ đó con người tư duy và không ngừng tiến đến gần khách thể. Sự NT đi từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, và từ tư duy trừu tượng đến thực tiễn. Con đường NT đó được thực hiện qua các giai đoạn từ thấp đến cao như sau: 1) NT cảm tính: vận dụng cảm giác, tri giác, biểu tượng (x. Nhận thức cảm tính). 2) NT lí tính: vận dụng khái niệm, phán đoán, suy lí (x. Nhận thức lí tính). 3) NT trở về thực tiễn, ở đây tri thức được kiểm nghiệm là đúng hay sai. Do đó, thực tiễn là tiêu chuẩn của chân lí, là cơ sở động lực, mục đích của nhận thức. Mục đích cuối cùng của NT không chỉ để giải thích thế giới mà để cải tạo thế giới. Do đó, sự NT ở giai đoạn này có chức năng chỉ đạo đối với thực tiễn. Sự NT là một quá trình vận động không ngừng, vì nó gắn liền với hoạt động thực tiễn. Để tiến hành quá trình NT, cần phải sử dụng rất nhiều phương pháp, trong đó chủ yếu là phương pháp phân tích và tổng hợp, lịch sử và lôgic, trừu tượng hoá, khái quát hoá, vận dụng con đường NT đi từ cụ thể đến trừu tượng và từ trừu tượng đến cụ thể. Xt. Lí luận nhận thức.
cognition
