nhốc

một hình thức lao dịch của nông dân trong các mường của chúa đất Thái thời trước Cách mạng tháng Tám 1945. N có nghĩa là “tách ra”, tức là những hộ gia đình hoặc các bản được tách ra giao cho mỗi chức dịch của mường người Thái để họ chuyên lao động phục dịch cho chủ và được miễn gánh vác công việc của mường. Người nông dân chịu lao dịch gọi là N, cả bản làm lao dịch gọi là bản N.

Những người làm N không đơn thuần chỉ làm ruộng cho chủ mà còn cắt phiên nhau tới nhà chủ để phục dịch công việc trong nhà, như kiếm củi, lấy nước, nấu ăn, tiếp đãi khách, chuyên chở vật dụng, dọn dẹp nhà cửa.

Các chức dịch cấp mường được cấp bản N thường là các ông đứng đầu xổng đến a nha (các đơn vị hành chính của người Thái). Các tạo bị mất quyền cũng có thể được phân các bản N.