một trong các hình thái tôn giáo sơ khai, thờ cúng và cầu dâng lễ vật linh hồn tổ tiên đã chết, với niềm tin có khả năng gây ảnh hưởng đến đời sống con cháu. Hiện tượng này tồn tại cá biệt ở vài xã hội thị tộc mẫu hệ [người Mêlanêdi (Mélanésie) và Micrônêdi (Micronésie)]. Điển hình hơn cả là ở các xã hội phụ quyền. Chuyển sự phục tùng uy quyền của người chủ gia đình và tù trưởng lúc sống sang sự thần thánh hoá sau lúc họ chết. Trong quá trình tan rã xã hội nguyên thủy xuất hiện thờ cúng tù trưởng bộ lạc và sau đó là vua chúa. Ở một số nơi ngay cả khi còn sống, tù trưởng, vua chúa cũng được thần thánh hoá, còn tổ tiên của họ là những vị thần hùng mạnh. Được duy trì dai dẳng trong xã hội có giai cấp, là cơ sở của Khổng giáo ở Trung Quốc, Việt Nam và một số nước phương Đông. Trong các tài liệu khoa học, được quan niệm rộng rãi hơn, bao gồm sự quan tâm đến người chết, niềm tin vào tổ tiên Tô tem, thờ cúng người bảo hộ thị tộc, vv. Trên thực tế đó là những tín ngưỡng tôn giáo cổ xưa hơn, về sau được hoà nhập vào sự TCTT. TCTT có nhiều hình thức và nhiều cấp độ.
